คุณรู้ความหมายของกลุ่มดาวหรือเปล่า ?

กลุ่มดาว  เป็นคำที่ใช้เรียกกลุ่มดาวฤกษ์ ซึ่งดาวเหล่านี้จะอยู่กันเป็นกลุ่มๆและสามารถลากเส้นเชื่อมต่อกันเป็นรูปร่างต่าง ๆ ตามจินตนาการของคนในอดีต ส่วนมากแล้ว ดาวฤกษ์ที่อยู่ในกลุ่มดาวเดียวกันที่เราเห็นจากบนพื้นโลก เราจะเห็นว่ามันอยู่ใกล้กันบนฟ้าซึ่งมีทรงกลม ความจริงแล้วมันได้มีความเกี่ยวข้องกันเท่าไหร่นัก รวมทั้งมันอยู่ห่างไกลกันมากในอวกาศ กลุ่มดาวไม่เป็นทางการ รู้จักกันอย่างดี แต่กลับไม่ได้รับการการันตีอย่างถูกต้องจากสหพันธ์ดาราศาสตร์สากล อย่างนี้เราจะเรียกว่า asterism เช่น กลุ่มดาวกระบวยใหญ่ เป็นต้น

คนไทยเองก็มีความรู้ชื่อของกลุ่มดาวอยู่บ้าง แต่ก็ไม่ทั่วทั้งฟ้าซึ่งมีทรงกลม ส่วนมากจะเป็นกลุ่มดาวที่มีดาวฤกษ์เป็นสมาชิก มักใช้คำว่าดาวนำหน้า เช่น ดาวเต่า,  ดาวไถ  เป็นต้น

คนในสมัยโบราณเชื่อว่า ข้างบนเป็นสวรรค์ข้างล่างเป็นนรก ส่วนโลกมนุษย์อยู่ตรงกลาง พวกเขาจึงคิดว่าโลกของเรา มีลักษณะเป็นทรงกลมและมีท้องฟ้าล้อมรอบ และมีดวงดาวมากมายติดอยู่ตรงทรงกลมนั้น เพราะฉะนั้นคนในสมัยก่อนจึงคิดว่า ดวงดาวแต่ละดวงจะอยู่ห่างจากโลกด้วยระยะทางที่เท่ากัน เพราะท้องฟ้ามีดวงดาวพรั่งพราวเป็นจำนวนมาก พวกเขาจึงได้ทำการแบ่งดวงดาวออกเป็นกลุ่ม  พอแบ่งเสร็จแล้วพวกเขาก็จินตนาการจากกลุ่มดาวนั้นว่าเป็น รูป , คน , สัตว์, สิ่งของ ไปตามตามความเชื่อและวัฒนธรรม

กลุ่มดาว ที่สุกสว่างอยู่บนท้องฟ้าล้วนแตกต่างกันไปตามแต่ละอารยะธรรม ยกตัวอย่างเช่น  ชาวยุโรปซึ่งมีถิ่นฐานอยู่บนภูเขา ประกอบอาชีพล่าสัตว์เขาก็จะมองเห็นกลุ่มดาวนายพราน  เป็นรูปนายพราน นั่นเอง แต่คนไทยส่วนมากในสมัยก่อนประกอบอาชีพเกษตร จึงจินตนาการว่ากลุ่มดาวนี้เป็นรูปเต่า หรือ คันไถ นั่นเอง

กลุ่มดาวก็หมีใหญ่เช่นกัน ทางฝั่งยุโรปส่วนใหญ่สร้างบ้านอยู่บนเขาใช้ชีวิตไปกับการล่าสัตว์จะจินตนาการเป็นรูป หมีใหญ่ แต่ด้วยวิธีชีวิตของคนไทยที่ใช้ชีวิตอยู่กับห้วย หนอง  คลอง บึง จึงมองเห็นเป็นรูปจระเข้ เราสามารถเห็นได้ว่า กลุ่มดาว เป็นเรื่องของจินตนาการ โดยมีความแตกต่างกันไปตามแต่ละท้องถิ่น , เชื้อชาติ , ภาษา , วิถีชีวิต เพราะฉะนั้นเพื่อให้เกิดการสื่อความหมายเข้าใจตรงกัน ทางองค์การดาราศาสตร์สากล จึงได้มีการกำหนดมาตรฐานเพื่อให้การเรียกเป็นไปอย่างสากล มีการแบ่งกลุ่มดาวที่เรามองเห็นออกเป็น 88 กลุ่ม โดยกำหนดชื่อเรียกตามยุโรป ยกตัวอย่างเช่น กลุ่มดาวนายพราน  หรือ กลุ่มดาวหมีใหญ่ ส่วนชื่ออย่างกลุ่มดาวเต่า , กลุ่มดาวกระบวย ถือว่าเป็นชื่อเรียกของท้องถิ่นใช้ภายในประเทศไทยเท่านั้น