ทำไมดาวพลูโตถึงถูกโหวตออกจากดาวเคราะห์

การประชุมสมาพันธ์ดาราศาสตร์สากลจัดขึ้น 3 ปีครั้ง และครั้งที่ 26 ที่มีประเด็นให้ผู้ร่วมเข้าประชุมได้ระดมความคิด ถกเถียงกันอย่างเต็มระบบ ไม่ว่าจะเป็นนิยามใหม่ของวัตถุบนท้องฟ้า และโดยเฉพาะสถานภาพของดาวพลูโต ที่มีการถกเถียงกันมาเป็นสัปดาห์ และในวันสุดท้ายเหล่านักดาราศาสตร์ที่ได้เข้าร่วมประชุมก็ต้องร่วมกันโหวตสถานภาพของดาวพลูโต

ดาวพลูโต

เอเจนซี/บีบีซีนิวส์/เอพี/ไอเอยู – นักดาราศาสตร์ได้ทำการลงมติถอดดาวพลูโตออกจากระบบสุริยะ และมีสถานภาพเป็นดาวเคราะห์ และจัดให้เป็นดาวเคราะห์แคระ ส่งผลให้ต้องปรับเปลี่ยนตำราดาราศาสตร์กันใหม่ทั้งโลก และต่อไปนี้ในระบบสุริยจักรวาลจะมีดาวเคราะห์เพียงแค่ 8 ดวงเท่านั้น อีกทั้งมีการจัดการนิยามวัตถุบนท้องฟ้ากันใหม่อีกด้วย

ที่ประชุมสมาพันธ์ดาราศาสตร์สากล หรือไอยู (International AstronomicalUnion’s : IAU) ซึ่งได้มีนักดาราศาสตร์ทั้งหมดจาก 75 ประเทศ ร่วมมาประชุมกันที่กรุงปรากสาธารณรัฐเช็ก ได้ลงมติถอดดาวพลูโตออกจากหมู่ดาวเคราะห์ชั้น เอก แห่งระบบสุริยะ เมื่อวันที่ 24 ส.ค. โดยได้มีผู้เข้าร่วมประชุมกว่า 2,500 คนได้โหวตด้วยการยกบัตรสีเหลืองเพื่อแสดงความยินยอมเห็นด้วยในประเด็นต่างๆ หลังจากมีการพูดคุยกันถึงดาวเคราะห์ และสถานภาพของพลูโต กันอย่างเป็นจริงเป็นจัง

ดาวพลูโต

ดาวพลูโต ถูกค้นพบ โดย ไคลด์ ทอมบอก์แห่งหอดูดาวโลเวลล์ รัฐอริโซนา ในปี 1930 และได้รับการพิจารณาให้เป็นดาวเคราะห์ดวงที่ 9 ของระบบสุริยจักรวาล นับเป็นดาวเคราะห์ที่อยู่ห่างไกลจากดวงอาทิตย์ที่สุด แต่ตลอดเวลาที่ได้รับการถกเถียงว่าดวงดาวนี้เหมาะที่จะเป็นดาวเคราะห์หรือไม่ เพราะดาวพลูโตมีลักษณะที่แตกต่างจากดาวเคราะห์ดวงอื่นๆ ที่อยู่ในระบบมาก ไม่ว่าจะเป็นระยะทางที่อยู่ไกลจากดวงอาทิตย์และมีขนาดที่เล็กกว่าดาวเคราะห์อีก 8 ดวง และตั้งแต่หลังช่วงปี 1990 เป็นต้นมา นักดาราศาสตร์ได้ทำการค้นพบวัตถุที่มีขนาดใกล้เคียงกับพลูโตที่แถบไคเปอร์ หรือวงแหวนวัตถุน้ำแข็ง บริเวณดาวเคราะห์ชั้นนอก ทำให้สถานภาพของดาวพลูโตสั่นไหวเข้าไปอีก

ก่อนจะมีการโหวตตัดสินชะตากรรมของดาวพลูโตในครั้งนี้ นักดาราศาสตร์ที่มาเข้าร่วมประชุม 14 ส.ค. ที่ผ่านมา ได้ร่วมนิยามเรื่องของดาวเคราะห์ใหม่อย่างชัดเจนว่า ดาวเคราะห์ต้องมีคุณสมบัติ คือ

  1. เป็นวัตถุบนท้องฟ้าที่โคจรรอบดาวฤกษ์ แต่ตัวเองต้องไม่ใช่ดาวฤกษ์
  2. มีมวลมากพอที่จะมีแรงโน้มถ่วงดึงดูดตัวเองให้อยู่ในสภาวะที่สมดุลอุทกสถิต
  3. มีวงโคจรชัดเจน และสอดคล้องกับดาวข้างเคียง

 

เมื่อไอเอยูได้นิยามลักษณะดาวเคราะห์ออกมาเช่นนี้ก็เลยทำให้ดาวพลูโต หลุดออกมาจากระบบสุริยะทันที เพราะมีวงโคจรเป็นวงรีและทับซ้อนกับดาวเนปจูน ส่วนดาวเคราะห์อีก 8 ดวง นั้นระบุให้เป็นดาวเคราะห์ชั้นเอก นอกจากนี้ ก็มีการนิยามประเภทของดาวขึ้นมาใหม่อีกนั่นคือ ดาวเคราะห์แคระ ซึ่งคล้ายกับดาวเคราะห์น้อย ดาวเคราะห์แคระมีคุณสมบัติคล้ายๆกับดาวเคราะห์ แต่ต่างกันที่วงโคจรนั้นสามารถทับซ้อนกับดาวใกล้เคียงได้และไม่ได้เป็นจันทร์บริวารของดาวใด อีกทั้งยังมีการนิยามถึงเรื่องของวัตถุขนาดเล็กที่โคจรรอบดวงอาทิตย์ โดยระบุให้เป็นวัตถุขนาดเล็กในระบบสุริยะ ซึ่งในชั้นนี้หมายถึงรวมดาวเคราะห์น้อยไปด้วย วัตถุขนาดใหญ่นอกวงโคจรของดาวเนปจูน และวัตถุขนาดเล็กอื่นๆ

ด้วยนิยามนี้ นักดาราศาสตร์เชื่อว่าคงมีการค้นพบดาวเคราะห์แคระเพิ่มมากขึ้นอีกมากมายในไม่กี่ปีข้างหน้า แต่ ณ ปัจจุบันนับจากนี้ไปตำรานักดาราศาสตร์ทั้งในโรงเรียนและระดับอุดมศึกษาก็จะต้องทำการลบชื่อดาวเคราะห์ดวงที่ 9 ของระบบสุริยะออกไป ส่วนดาวพลูโตจะเป็นเพียงแค่ดาวเคราะห์แคระ